گلبرگ سی و نهم

حَافِظُوا عَلَى الصَّلَوَاتِ وَالصَّلاةِ الْوُسْطَى وَقُومُوا لِلَّهِ قَانِتِينَ (٢٣٨)

فَإِنْ خِفْتُمْ فَرِجَالا أَوْ رُكْبَانًا فَإِذَا أَمِنْتُمْ فَاذْكُرُوا اللَّهَ كَمَا عَلَّمَكُمْ مَا لَمْ تَكُونُوا تَعْلَمُونَ (٢٣٩)

وَالَّذِينَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَيَذَرُونَ أَزْوَاجًا وَصِيَّةً لأزْوَاجِهِمْ مَتَاعًا إِلَى الْحَوْلِ غَيْرَ إِخْرَاجٍ فَإِنْ خَرَجْنَ فَلا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِي مَا فَعَلْنَ فِي أَنْفُسِهِنَّ مِنْ مَعْرُوفٍ وَاللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ (٢٤٠)

وَلِلْمُطَلَّقَاتِ مَتَاعٌ بِالْمَعْرُوفِ حَقًّا عَلَى الْمُتَّقِينَ (٢٤١)

كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ آيَاتِهِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ (٢٤٢)

أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ خَرَجُوا مِنْ دِيَارِهِمْ وَهُمْ أُلُوفٌ حَذَرَ الْمَوْتِ فَقَالَ لَهُمُ اللَّهُ مُوتُوا ثُمَّ أَحْيَاهُمْ إِنَّ اللَّهَ لَذُو فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَشْكُرُونَ (٢٤٣)

وَقَاتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ (٢٤٤)

مَنْ ذَا الَّذِي يُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا فَيُضَاعِفَهُ لَهُ أَضْعَافًا كَثِيرَةً وَاللَّهُ يَقْبِضُ وَيَبْسُطُ وَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ (٢٤٥)

238. Guard strictly your (habit of) prayers, especially the Middle prayer; and stand before Allah In a devout (frame of mind).

239. If ye fear (an enemy), pray on foot, or riding, (as may be Most convenient), but When ye are In security, celebrate Allah.s praises In the manner He has taught you, which ye knew not (before).

240. Those of you who die and leave widows should bequeath for their widows a year's maintenance and residence; but if They leave (the residence), there is no blame on you for what They do with themselves, provided it is reasonable. and Allah is Exalted In power, wise.

241. For Divorced women maintenance (Should be provided) on a reasonable (scale). This is a duty on the Righteous.

242. Thus doth Allah make Clear His Signs to you: In order that ye may understand.

243. Didst Thou not turn by vision to those who abandoned their homes, though They were thousands (in number), for fear of death? Allah said to them: "Die": then He restored them to life. for Allah is full of bounty to mankind, but Most of them are ungrateful.

244. Then Fight In the cause of Allah, and know that Allah heareth and knoweth all things.

245. Who is He that will loan to Allah a beautiful loan, which Allah will double unto His credit and multiply many times? it is Allah that giveth (you) Want or plenty, and to Him shall be your return.

238* بر انجام همه نمازها و خصوصاً نماز وسطی (ظهر)، مواظبت کنید و برای خدا خاضعانه به پاخیزید.

239* پس اگر از دشمن یا خطری بیم داشتید، پیاده یا سواره به هر شکل که می توانید نماز گزارید و آن گاه که ایمن شدید خدا را یاد کنید، همان گونه که آنچه را نمی توانستید بدانید به شما آموخت.

240* و کسانی از شما که در آستانه مرگ قرار می گیرند و همسرانی از خود به جای می گذارند، درباره همسرانشان این سفارش است که تا یک سال، آنها را با پرداخت هزینه زندگی بهره مند سازند و از خانه بیرون نکنند ولی اگر آنها خود بیرون رفتند و تصمیم شایسته ای درباره خودشان گرفتند، بر شما گناهی نیست و خداوند توانا و حکیم است.

241* و برای زنان طلاق داده شده، بهره مناسبی است که پرداخت آن بر مردانِ پرهیزکار سزاوار است.

242* این چنین خداوند آیات خود را برای شما تبیین می کند، شاید اندیشه کنید.

243* آیا ندیدی کسانی را که از ترس مرگ از خانه های خود فرار کردند، در حالی که هزاران نفر بودند. پس خداوند به آنها گفت: بمیرید و آنها مردند، سپس آنان را زنده کرد تا درس عبرتی برای آیندگان باشند؟ همانا خداوند نسبت به مردم احسان می کند ولی بیشتر مردم سپاس نمی گذارند.

244* و در راه خداوند پیکار کنید و بدانید که خداوند شنوا و داناست.

245* کیست که به خداوند وام دهد، وامی نیکو تا خدواند آن را برای او چندین برابر بیافزاید و خداوند روزی بندگان را محدود و گسترده می سازد و به سوی او بازگردانده می شوید.

گلبرگ سي و هشتم

وَالَّذِينَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَيَذَرُونَ أَزْوَاجًا يَتَرَبَّصْنَ بِأَنْفُسِهِنَّ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَعَشْرًا فَإِذَا بَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَلا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيمَا فَعَلْنَ فِي أَنْفُسِهِنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ (٢٣٤)

وَلا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيمَا عَرَّضْتُمْ بِهِ مِنْ خِطْبَةِ النِّسَاءِ أَوْ أَكْنَنْتُمْ فِي أَنْفُسِكُمْ عَلِمَ اللَّهُ أَنَّكُمْ سَتَذْكُرُونَهُنَّ وَلَكِنْ لا تُوَاعِدُوهُنَّ سِرًّا إِلا أَنْ تَقُولُوا قَوْلا مَعْرُوفًا وَلا تَعْزِمُوا عُقْدَةَ النِّكَاحِ حَتَّى يَبْلُغَ الْكِتَابُ أَجَلَهُ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ مَا فِي أَنْفُسِكُمْ فَاحْذَرُوهُ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ غَفُورٌ حَلِيمٌ (٢٣٥)

لا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ إِنْ طَلَّقْتُمُ النِّسَاءَ مَا لَمْ تَمَسُّوهُنَّ أَوْ تَفْرِضُوا لَهُنَّ فَرِيضَةً وَمَتِّعُوهُنَّ عَلَى الْمُوسِعِ قَدَرُهُ وَعَلَى الْمُقْتِرِ قَدَرُهُ مَتَاعًا بِالْمَعْرُوفِ حَقًّا عَلَى الْمُحْسِنِينَ (٢٣٦)

وَإِنْ طَلَّقْتُمُوهُنَّ مِنْ قَبْلِ أَنْ تَمَسُّوهُنَّ وَقَدْ فَرَضْتُمْ لَهُنَّ فَرِيضَةً فَنِصْفُ مَا فَرَضْتُمْ إِلا أَنْ يَعْفُونَ أَوْ يَعْفُوَ الَّذِي بِيَدِهِ عُقْدَةُ النِّكَاحِ وَأَنْ تَعْفُوا أَقْرَبُ لِلتَّقْوَى وَلا تَنْسَوُا الْفَضْلَ بَيْنَكُمْ إِنَّ اللَّهَ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ (٢٣٧)

234. if any of you die and leave widows behind, They shall wait concerning themselves four months and ten days: when They have fulfilled their term, there is no blame on you if They dispose of themselves In a just and reasonable manner. and Allah is well acquainted with what ye do.

235. there is no blame on you if ye make an offer of betrothal or hold it In your hearts. Allah knows that ye cherish them In your hearts: but do not make a secret contract with them except In terms Honourable, nor resolve on the tie of marriage till the term prescribed is fulfilled. and know that Allah knoweth what is In your hearts, and take heed of him; and know that Allah is Oft-forgiving, Most Forbearing.

236. there is no blame on you if ye divorce women before consummation or the fixation of their dower; but bestow on them (A suitable gift), the wealthy according to His means, and the poor according to His means;- a gift of a reasonable amount is due from those who wish to do the right thing.

237. and if ye divorce them before consummation, but after the fixation of a dower for them, then the half of the dower (Is due to them), unless They remit it or (the man's half) is remitted by Him In whose hands is the marriage tie; and the remission (of the man's half) is the nearest to righteousness. and do not forget Liberality between yourselves. for Allah sees well all that ye do.

234* و از شما كساني كه بميرند و زناني بازگذارند ، اين زنان بايد چهار ماه و ده روز درنگ كنند –عده بدارند- و چون به پايان عده خويش رسيدند در كار شايسته و پسنديده اي كه در باره خويشتن كنند – ازدواج با همسر دلخواه – گناهي بر شما نيست و خداوند به آنچه مي كنيد آگاه است .

235* و در آنچه از خواستاري آن زنان – كه در عده هستند – به اشاره و در پرده گوييد يا در دل خويش نهان داريد گناهي بر شما نيست ، خدا مي داند كه از آنها ياد خواهيد كرد ، وليكن با آنان وعده پنهاني "براي نكاح" مكنيد مگر آنكه سخني نيكو – به اشاره و در پرده – گوييد ، اما آهنگ بستن عقد زناشويي مكنيد تا مدت مقرر به سر آيد و بدانيد كه خدا آنچه را در دل داريد مي داند ، پس از ، "نافرماني و كيفر" او بترسيد و بدانيد كه خدا آمرزگار و بردبار است .

236* گناهي بر شما نيست اگر زناني را كه با آنها نزديكي نكرده ايد يا كابيني برايشان مقرر نكرده ايد طلاق دهيد ، و برخوردار و بهره مندشان سازيد ، فراخدست به اندازه توان خود و تنگدست به اندازه توان خود ، كه " اين سزاوار نيكوكاران است .

237* و اگر زنان را پيش از آنكه با آنها نزديكي كرده باشيد طلاق دهيد و كابيني معين كرده ايد نيم آنچه مقرر داشته ايد بر شماست ، مگر آنكه خود آنها يا كسي كه گره زناشويي به دست اوست گذشت كند ، و گذشت شما به پرهيزگاري نزديك تر است .

و بخشش و بزرگواري را در ميان خودتان فراموش مكنيد كه خدا بدانچه مي كنيد بيناست .

234. ceux des vٍtres que la mort frappe et qui laissent des épouses: celles-ci doivent observer une période d'attente de quatre mois et dix jours. Passé ce délai, on ne vous reprochera pas la façon dont elles disposeront d'elles mêmes d'une manière convenable. Allah est parfaitement Connaisseur de ce que vous faites.

235. et on ne vous reprochera pas de faire, aux femmes, allusion à une proposition de mariage, ou d'en garder secrète l'intention. Allah sait que vous allez songer à ces femmes. mais ne leur promettez rien secrètement sauf à leur dire des paroles convenables. et ne vous décidez Au contrat de mariage qu'à l'expiration du délai prescrit. et sachez qu'Allah sait ce qu'il y a dans vos âmes. prenez donc garde à Lui, et sachez aussi qu'Allah est Pardonneur et plein de mansuétude.

236. vous ne faites point de péché en divorçant d'avec des épouses que vous n'avez pas touchées, et à qui vous n'avez pas fixé leur mahr. Donnez-leur toutefois - l'homme aisé selon Sa capacité, l'indigent selon Sa capacité - quelque bien convenable dont elles puissent jouir. C'est un devoir pour les bienfaisants.

237. et Si vous divorcez d'avec elles sans les avoir touchées, mais après fixation de leur mahr, versez-leur alors la moitié de ce que vous avez fixé, à moins qu'elles ne s'en désistent, ou que ne se désiste celui entre les mains de qui est la conclusion du mariage. le désistement est plus proche de la piété. et n'oubliez pas votre faveur mutuelle. car Allah voit parfaitement ce que vous faites.

گلبرگ سی و هفتم

وَإِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاءَ فَبَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَأَمْسِكُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ أَوْ سَرِّحُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ وَلا تُمْسِكُوهُنَّ ضِرَارًا لِتَعْتَدُوا وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ فَقَدْ ظَلَمَ نَفْسَهُ وَلا تَتَّخِذُوا آيَاتِ اللَّهِ هُزُوًا وَاذْكُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَمَا أَنْزَلَ عَلَيْكُمْ مِنَ الْكِتَابِ وَالْحِكْمَةِ يَعِظُكُمْ بِهِ وَاتَّقُوا اللَّهَ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ (٢٣١)

وَإِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاءَ فَبَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَلا تَعْضُلُوهُنَّ أَنْ يَنْكِحْنَ أَزْوَاجَهُنَّ إِذَا تَرَاضَوْا بَيْنَهُمْ بِالْمَعْرُوفِ ذَلِكَ يُوعَظُ بِهِ مَنْ كَانَ مِنْكُمْ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ ذَلِكُمْ أَزْكَى لَكُمْ وَأَطْهَرُ وَاللَّهُ يَعْلَمُ وَأَنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ (٢٣٢)

وَالْوَالِدَاتُ يُرْضِعْنَ أَوْلادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ لِمَنْ أَرَادَ أَنْ يُتِمَّ الرَّضَاعَةَ وَعَلَى الْمَوْلُودِ لَهُ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ لا تُكَلَّفُ نَفْسٌ إِلا وُسْعَهَا لا تُضَارَّ وَالِدَةٌ بِوَلَدِهَا وَلا مَوْلُودٌ لَهُ بِوَلَدِهِ وَعَلَى الْوَارِثِ مِثْلُ ذَلِكَ فَإِنْ أَرَادَا فِصَالا عَنْ تَرَاضٍ مِنْهُمَا وَتَشَاوُرٍ فَلا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا وَإِنْ أَرَدْتُمْ أَنْ تَسْتَرْضِعُوا أَوْلادَكُمْ فَلا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ إِذَا سَلَّمْتُمْ مَا آتَيْتُمْ بِالْمَعْرُوفِ وَاتَّقُوا اللَّهَ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ (٢٣٣)

231. When ye divorce women, and They fulfil the term of their ('Iddat), either take them back on equitable terms or set them free on equitable terms; but do not take them back to injure them, (or) to take undue advantage; if any one does that; He wrongs His own soul. do not treat Allah.s Signs As a jest, but solemnly rehearse Allah.s favours on you, and the fact that He sent down to you the Book and wisdom, for your instruction. and fear Allah, and know that Allah is well acquainted with all things.

232. When ye divorce women, and They fulfil the term of their ('Iddat), do not prevent them from marrying their (former) husbands, if They mutually agree on equitable terms. This instruction is for all amongst you, who believe In Allah and the Last Day. that is (the course Making for) Most virtue and purity amongst you and Allah knows, and ye know not.

233. The mothers shall give such to their offspring for two whole years, if the father desires to complete the term. but He shall bear the cost of their food and clothing on equitable terms. no soul shall have a burden laid on it greater than it can bear. no mother shall be Treated unfairly on account of Her child. nor father on account of His child, an heir shall be chargeable In the same way. if They both decide on weaning, by mutual consent, and after due consultation, there is no blame on them. if ye decide on a foster-mother for your offspring, there is no blame on you, provided ye pay (the mother) what ye offered, on equitable terms. but fear Allah and know that Allah sees well what ye do.

231* و هنگامی که زنان را طلاق دادید و به پایان مهلت عدّه رسیدند، پس یا به طرز شایسته آنها را نگاه دارید و آشتی کنید و یا آنها را به طرز پسندیده ای رها سازید و برای آزار رسانیدن، آنان را نگاه ندارید تا به حقوقشان تعدّی کنید و کسی که چنین کند، به خویشتن ظلم کرده و مبادا آیات خدا را به مسخره بگیرید و نعمتی را که خداوند به شما داده و کتاب آسمانی و حکمتی را که بر شما نازل کرده و شما را با آن پند می دهد، یاد کنید و از خدا پروا داشته باشید و بدانید خداوند به هر چیزی آگاه است.

232* و هنگامی که زنان را طلاق دادید و مهلت عدّه خود را به پایان رساندند، مانع آنها نشوید که با همسران سابق خویش ازدواج کنند، البته در صورتی که میان آنها به طرز پسندیده ای، توافق برقرار گردد. هر کس از شما که ایمان به خدا و روز قیامت دارد، به این دستورات پند داده می شود. مراعات این امر مایه پیرایش و پاکی بیشتر شما است و خداوند می داند و شما نمی دانید.

233* مادرانی که می خواهند دوران شیر دهی را کامل سازند، دو سال تمام فرزندانشان را شیر دهند و خوراک و پوشاک این مادران، به وجهی نیکو بر عهده پدر و صاحب فرزند است. هیچ کس جز به قدر توانش مکلّف نمی شود. هیچ مادری به خاطر فرزندش و نیز هیچ پدری به خاطر فرزندش نباید دچار ضرر شود و اگر پدر نباشد، هزینه خوراک و پوشاک مادر بر عهده وارث اوست و اگر پدر و مادر با توافق و مشورت یکدیگر بخواهند کودک را زودتر از دو سال از شیر بازگیرند، گناهی بر آنها نیست و اگر به جهت عدم توانایی یا عدم موافقت مادر خواستید دایه ای برای فرزندانتان بگیرید، گناهی بر شما نیست به شرط این که آنچه را به وجهی پسندیده قرار گذاشتید بپردازید و از خدا پروا داشته باشید و بدانید خدا به آنچه انجام می دهید آگاه بیناست.

مهلت عدّه، ضامن حفظ حقوق خانواده است. زیرا در این مدت هم فرصتی برای فکر و بازگشتن به زندگی اولیه پیدا می شود و هیجان ها فروکش می کند و هم مشخص می گردد که زن باردار است یا نه، تا اگر تصمیم بر ازدواج دیگری دارد، نسل مرد بعدی با شوهر قبلی اشتباه نشود.

*در ظلم و تعدّی به حقوق زن، خود مرد نیز زجر می کشد. زن و مرد در نظام آفرینش جزء یک پیکرند و ظلم به عضوی، ظلم به تمام اعضا است. کسی که به زن ظلم کند به استقبال کیفر الهی رفته و لذا به خودش نیز ظلم کرده است.

گلبرگ سی و ششم

لا يُؤَاخِذُكُمُ اللَّهُ بِاللَّغْوِ فِي أَيْمَانِكُمْ وَلَكِنْ يُؤَاخِذُكُمْ بِمَا كَسَبَتْ قُلُوبُكُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ حَلِيمٌ (٢٢٥)

لِلَّذِينَ يُؤْلُونَ مِنْ نِسَائِهِمْ تَرَبُّصُ أَرْبَعَةِ أَشْهُرٍ فَإِنْ فَاءُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ (٢٢٦)

وَإِنْ عَزَمُوا الطَّلاقَ فَإِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ (٢٢٧)

وَالْمُطَلَّقَاتُ يَتَرَبَّصْنَ بِأَنْفُسِهِنَّ ثَلاثَةَ قُرُوءٍ وَلا يَحِلُّ لَهُنَّ أَنْ يَكْتُمْنَ مَا خَلَقَ اللَّهُ فِي أَرْحَامِهِنَّ إِنْ كُنَّ يُؤْمِنَّ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَبُعُولَتُهُنَّ أَحَقُّ بِرَدِّهِنَّ فِي ذَلِكَ إِنْ أَرَادُوا إِصْلاحًا وَلَهُنَّ مِثْلُ الَّذِي عَلَيْهِنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَلِلرِّجَالِ عَلَيْهِنَّ دَرَجَةٌ وَاللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ (٢٢٨)

الطَّلاقُ مَرَّتَانِ فَإِمْسَاكٌ بِمَعْرُوفٍ أَوْ تَسْرِيحٌ بِإِحْسَانٍ وَلا يَحِلُّ لَكُمْ أَنْ تَأْخُذُوا مِمَّا آتَيْتُمُوهُنَّ شَيْئًا إِلا أَنْ يَخَافَا أَلا يُقِيمَا حُدُودَ اللَّهِ فَإِنْ خِفْتُمْ أَلا يُقِيمَا حُدُودَ اللَّهِ فَلا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا فِيمَا افْتَدَتْ بِهِ تِلْكَ حُدُودُ اللَّهِ فَلا تَعْتَدُوهَا وَمَنْ يَتَعَدَّ حُدُودَ اللَّهِ فَأُولَئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ (٢٢٩)

فَإِنْ طَلَّقَهَا فَلا تَحِلُّ لَهُ مِنْ بَعْدُ حَتَّى تَنْكِحَ زَوْجًا غَيْرَهُ فَإِنْ طَلَّقَهَا فَلا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا أَنْ يَتَرَاجَعَا إِنْ ظَنَّا أَنْ يُقِيمَا حُدُودَ اللَّهِ وَتِلْكَ حُدُودُ اللَّهِ يُبَيِّنُهَا لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ (٢٣٠)

225. Allah will not call you to account for thoughtlessness In your oaths, but for the intention In your hearts; and He is Oft-forgiving, Most Forbearing.

226. For those who take an oath for abstention from their wives, a waiting for four months is ordained; if then They return, Allah is Oft-forgiving, Most Merciful.

227. But if their intention is firm for divorce, Allah heareth and knoweth all things.

228. Divorced women shall wait concerning themselves for three monthly periods. nor is it lawful for them to hide what Allah hath created In their wombs, if They have Faith In Allah and the Last Day. and their husbands have the better right to take them back In that period, if They wish for reconciliation. and women shall have rights similar to the rights against them, according to what is equitable; but men have a degree (of advantage) over them. and Allah is Exalted In power, wise.

229. A divorce is only permissible twice: after that, the parties should either hold together on equitable terms, or separate with kindness. it is not lawful for you, (Men), to take back any of your gifts (from your wives), except When both parties fear that They would be unable to keep the limits ordained by Allah. if ye (judges) do indeed fear that They would be unable to keep the limits ordained by Allah, there is no blame on either of them if she give something for Her freedom. these are the limits ordained by Allah. so do not Transgress them if any do Transgress the limits ordained by Allah, such persons wrong (Themselves As well As others).

230. So if a husband divorces His wife (irrevocably), He cannot, after that, re-marry Her until after she has married another husband and He has Divorced her. In that case there is no blame on either of them if They re-unite, provided They feel that They can keep the limits ordained by Allah. such are the limits ordained by Allah, which He makes plain to those who understand.

225* خداوند شما را به خاطر سوگندهای لغو (که بدون قصد یاد کرده اید،) مؤاخذه نمی کند، اما به آنچه دل های شما از روی اراده و آگاهی و اختیار کسب کرده، مؤاخذه می کند و خداوند آمرزنده و حلیم (بردبار) است.

226* برای کسانی که به قصد آزار همسر، سوگند می خورند که با زنان خویش نیامیزند، چهار ماه مهلت است. پس اگر از سوگند خود دست برداشته و به آشتی برگشتند، (چیزی بر آنها نیست و) خداوند آمرزنده و مهربان است.

227* و اگر تصمیم به طلاق گرفتند آن هم با شرایطش، مانعی ندارد. همانا خداوند شنوا و داناست.

228* زنان طلاق داده شده، خودشان را تا سه پاکی در انتظار قرار دهند. (یکی پاکی که طلاق در آن واقع شده و دو پاکی کامل دیگر و همین که حیض سوم را دید، عدّه او تمام می شود.) و اگر به خدا و روز رستاخیز ایمان دارند، برای آنها روا نیست که آنچه را خدا در رحم آنها آفریده است، کتمان کنند و شوهرانشان اگر سر آشتی دارند، به باز آوردن آنها در این مدت از دیگران سزاوارترند و همانا وظایفی که زنان بر عهده دارند، به نفع آنان حقوقی شایسته است و مردان بر زنان مرتبتی است و خداوند توانا و حکیم است.

229* طلاق (رجعی که امکان رجوع و بازگشت دارد، حداکثر) دو مرتبه است. پس در هر مرتبه یا باید به طور شایسته همسر خود را نگهدارد و آشتی نماید یا با نیکی او را رها کند و از او جدا شود و برای شما مردان روا نیست که چیزی از آنچه به همسرانتان داده اید، پس بگیرید مگر این که دو همسر بترسند که حدود الهی را بر پا ندارند. پس اگر بترسید که آنان حدود الهی را رعایت نکنند، مانعی ندارد که زن فدیه و عوض دهد (و طلاق خُلع بگیرد). این ها حدود و مرزهای الهی است، پس از آن تجاوز نکنید و هر کس از حدود الهی تجاوز کند پس آنان ستمگرانند.

230* پس اگر بعد از دو طلاق و دو رجوع، برای بار سوم او را طلاق داد، دیگر زن بر او حلال نخواهد بود، مگر آن که به نکاح مرد دیگری درآید و با او آمیزش نماید. پس اگر همسر دوم او را طلاق داد، مانعی ندارد که به یکدیگر بازگشت کنند ( و زن با همسر اول خود مجدداً ازذواج کند.) البته در صورتی که امید داشته باشند حدود الهی را بر پا دارند و این ها حدود الهی است که خداوند آن را برای افرادی که آگاهند بیان می کند.

سوگندهایی که از روی بی توجهی و یا در حال عصبانیت و بدون فکر و ارده و یا پر حرفی و عجله و سبق لسان از انسان سر می زند، ارزش حقوقی ندارد. مسیولیت، تنها در برابر سوگندهایی است که با توجه و در حال عادی، به نام مقدّس خداوند برای انجام کار مفید یاد شود. این سوگندها شرعاً واجب الاجرا می باشد و شکستن آن حرام است و کفّاره آن عبارت است از:

اطعام ده فقیر، یا اعطای لباس به آنها، یا آزاد کردن یک برده و در صورت عدم امکان هیچ یک از این ها، سه روز روزه گرفتن.

* طلاق رجعی از سوی مرد است و طلاق خُلع، پیشنهاد طلاق از سوی زن است، به این معنا که زن مهریه خود یا چیز دیگری را فدای آزاد سازی خود قرار دهد و طلاق بگیرد. در عین این که طلاق بلامانع است، ولی این هشدار و تهدید نیز وجود دارد که اگر مردان تصمیم بر طلاق گرفتند، دیگر وعده مغفرت و رحمت در کار نیست و خداوند نسبت به کردار آنان شنوا و آگاه است. در اسلام طلاق امری منفور و بدترین حلال نام گذاری شده، ولی گاهی عدم توافق تا جایی است که امکان ادامه زندگی برای دو طرف نیست.

گلبرگ سی و پنجم

فِي الدُّنْيَا وَالآخِرَةِ وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الْيَتَامَى قُلْ إِصْلاحٌ لَهُمْ خَيْرٌ وَإِنْ تُخَالِطُوهُمْ فَإِخْوَانُكُمْ وَاللَّهُ يَعْلَمُ الْمُفْسِدَ مِنَ الْمُصْلِحِ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لأعْنَتَكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ (٢٢٠)

وَلا تَنْكِحُوا الْمُشْرِكَاتِ حَتَّى يُؤْمِنَّ وَلأمَةٌ مُؤْمِنَةٌ خَيْرٌ مِنْ مُشْرِكَةٍ وَلَوْ أَعْجَبَتْكُمْ وَلا تُنْكِحُوا الْمُشْرِكِينَ حَتَّى يُؤْمِنُوا وَلَعَبْدٌ مُؤْمِنٌ خَيْرٌ مِنْ مُشْرِكٍ وَلَوْ أَعْجَبَكُمْ أُولَئِكَ يَدْعُونَ إِلَى النَّارِ وَاللَّهُ يَدْعُو إِلَى الْجَنَّةِ وَالْمَغْفِرَةِ بِإِذْنِهِ وَيُبَيِّنُ آيَاتِهِ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ (٢٢١)

وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الْمَحِيضِ قُلْ هُوَ أَذًى فَاعْتَزِلُوا النِّسَاءَ فِي الْمَحِيضِ وَلا تَقْرَبُوهُنَّ حَتَّى يَطْهُرْنَ فَإِذَا تَطَهَّرْنَ فَأْتُوهُنَّ مِنْ حَيْثُ أَمَرَكُمُ اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ وَيُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِينَ (٢٢٢)

نِسَاؤُكُمْ حَرْثٌ لَكُمْ فَأْتُوا حَرْثَكُمْ أَنَّى شِئْتُمْ وَقَدِّمُوا لأنْفُسِكُمْ وَاتَّقُوا اللَّهَ وَاعْلَمُوا أَنَّكُمْ مُلاقُوهُ وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِينَ (٢٢٣)

وَلا تَجْعَلُوا اللَّهَ عُرْضَةً لأيْمَانِكُمْ أَنْ تَبَرُّوا وَتَتَّقُوا وَتُصْلِحُوا بَيْنَ النَّاسِ وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ (٢٢٤)

220. (their bearings) on This life and the Hereafter. They ask Thee concerning orphans. say: "The best thing to do is what is for their good; if ye mix their affairs with yours, They are your brethren; but Allah knows the man who means mischief from the man who means good. and if Allah had wished, He could have put you into difficulties: He is indeed Exalted In power, Wise."

221. Do not marry unbelieving women (idolaters), until They believe: a slave woman who believes is better than an unbelieving woman, Even though she allures you. nor marry (your girls) to unbelievers until They believe: a man slave who believes is better than an unbeliever, Even though He allures you. unbelievers do (but) beckon you to the Fire. but Allah beckons by His Grace to the Garden (of bliss) and forgiveness, and makes His Signs Clear to mankind: that They may celebrate His praise.

222. They ask Thee concerning women's courses. say: They are a hurt and a pollution: so keep away from women In their courses, and do not approach them until They are clean. but When They have purified themselves, ye may approach them In any manner, time, or place ordained for you by Allah. for Allah loves those who turn to Him constantly and He loves those who keep themselves pure and clean.

223. Your wives are As a tilth unto you; so approach your tilth When or How ye will; but do some good act for your souls beforehand; and fear Allah. and know that ye are to meet Him (in the Hereafter), and give (these) good tidings to those who believe.

224. And make not Allah.s (name) an excuse In your oaths against doing good, or acting rightly, or Making peace between persons; for Allah is one who heareth and knoweth all things.

۲۲۰* (تا اندیشه کنید) در دنیا و آخرت و از تو درباره یتیمان می پرسند، بگو: اصلاح امور آنان بهتر است و اگر زندگی خود را با زندگی آنان بیامیزید مانعی ندارد، آنها برادران دینی شما هستند. خداوند مفسد را از مصلح باز می شناسد و اگر خدا می خواست شما را به زحمت می انداخت، (و دستور می داد در عین سرپرستی یتیمان، زندگی و اموال آنها را به کلی از اموال خود جدا سازید، ولی خداوند چنین نمی کند.) همانا او عزیز و حکیم است.

۲۲۱* و با زنان مشرک، ازدواج نکنید تا ایمان آورند و قطعاً کنیز با ایمان از زن (آزاد) مشرک بهتر است، اگر چه زیبایی یا ثروت یا موقعیت او شما را به شگفتی درآورد و به مردان مشرک، زن ندهید تا ایمان آورند و قطعاً برده با ایمان از مرد (آزاد) مشرک بهتر است، هر چند زیبایی و موقعیت و ثروت او شما را به شگفتی وادارد. آن مشرکان شما را به سوی آتش دعوت می کنند، در حالی که خداوند با فرمان و دستورات خود، شما را به بهشت و آمرزش فرا می خواند و آیات خویش را برای مردم روشن می کند تا شاید متذکر شوند.

۲۲۲* و از تو درباره حیض (ایام عادت ماهانه زنان) سؤال می کنند، بگو: آن مایه رنج و آزار است، پس در حالت قاعدگی از آمیزش با زنان کناره گیری کنید و با آنها نزدیکی ننمایید تا پاک شوند. پس هنگامی که پاک شدند یا با غسل کردن طاهر شدند، آن گونه که خداوند به شما فرمان داده با آنها آمیزش کنید. همانا خداوند توبه کنندگان را دوست دارد و پاکان را نیز دوست دارد.

۲۲۳* زنان شما کشتزار شمایند، هر جا و هر گاه که بخواهید، به کشتزار خود درآیید و با آنان آمیزش نمایید و در انجام کار نیک برای خود، پیش بگیرید و از خدا پروا کنید و بدانید که او را ملاقات خواهید کرد و به مؤمنان بشارت ده.

۲۲۴* برای نیکی کردن و پروا داشتن و اصلاح بین مردم، خدا را دستاویز سوگندهای خود قرار ندهید. همانا خداوند شنوا و دانا است.

انفاق برای آسایش دنیا و آخرت است، نه همه مال را خرج کنید که باعث زحمت شما در دنیا شود و نه بخل ورزید که مایه محرومیّت شما از ثواب آخرت باشد. انسان باید در مسایل دنیا و آخرت فکر کند و برای آخرت خود از همین دنیا چیزی کسب کند و در مبدأ و معاد و اسرار هستی و آفریده ها و قوانین حاکم فکر کند و تا آنجا که می تواند مسایل را با تعقل و اندیشه قبول کند هر چند پذیرش مکتب، آگاهی بر همه اسرار نیست.

* زنان وسیله هوس بازی نیستند، بلکه رمز بقای نسل بشر هستند. پس لازم است در آمیزش جنسی، هدف انسان تولید نسل پاک که ذخیره قیامت است باشد و در چنین لحظات و حالاتی نیز هدف مقدّسی دنبال شود.

گلبرگ سي و چهارم

كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتَالُ وَهُوَ كُرْهٌ لَكُمْ وَعَسَى أَنْ تَكْرَهُوا شَيْئًا وَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ وَعَسَى أَنْ تُحِبُّوا شَيْئًا وَهُوَ شَرٌّ لَكُمْ وَاللَّهُ يَعْلَمُ وَأَنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ (٢١٦)

َسْأَلُونَكَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرَامِ قِتَالٍ فِيهِ قُلْ قِتَالٌ فِيهِ كَبِيرٌ وَصَدٌّ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَكُفْرٌ بِهِ وَالْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَإِخْرَاجُ أَهْلِهِ مِنْهُ أَكْبَرُ عِنْدَ اللَّهِ وَالْفِتْنَةُ أَكْبَرُ مِنَ الْقَتْلِ وَلا يَزَالُونَ يُقَاتِلُونَكُمْ حَتَّى يَرُدُّوكُمْ عَنْ دِينِكُمْ إِنِ اسْتَطَاعُوا وَمَنْ يَرْتَدِدْ مِنْكُمْ عَنْ دِينِهِ فَيَمُتْ وَهُوَ كَافِرٌ فَأُولَئِكَ حَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ فِي الدُّنْيَا وَالآخِرَةِ وَأُولَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ (٢١٧)

إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ هَاجَرُوا وَجَاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أُولَئِكَ يَرْجُونَ رَحْمَةَ اللَّهِ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ (٢١٨)

يَسْأَلُونَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ قُلْ فِيهِمَا إِثْمٌ كَبِيرٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَإِثْمُهُمَا أَكْبَرُ مِنْ نَفْعِهِمَا وَيَسْأَلُونَكَ مَاذَا يُنْفِقُونَ قُلِ الْعَفْوَ كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الآيَاتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُونَ (٢١٩)

216. Fighting is prescribed for you, and ye dislike it. but it is possible that ye dislike a thing which is good for you, and that ye love a thing which is bad for you. but Allah knoweth, and ye know not.

217. They ask Thee concerning Fighting In the prohibited Month. say: "Fighting therein is a grave (offence); but graver is it In the sight of Allah to prevent access to the path of Allah, to deny him, to prevent access to the sacred Mosque, and drive out its members." tumult and oppression are worse than slaughter. nor will They cease Fighting you until They turn you back from your Faith if They can. and if any of you turn back from their Faith and die In Unbelief, their works will bear no fruit In This life and In the Hereafter; They will be companions of the Fire and will abide therein.

218. those who believed and those who suffered exile and fought (and strove and struggled) In the path of Allah,- They have the hope of the Mercy of Allah. and Allah is Oft-forgiving, Most Merciful.

219. They ask Thee concerning wine and gambling. say: "In them is great sin, and some profit, for men; but the sin is greater than the profit." They ask Thee How much They are to spend; say: "What is beyond your needs." Thus doth Allah make Clear to you His Signs: In order that ye may consider-

216* بر شما كارزار نوشته شد و آن شما را دشوار و ناخوش است ، و شايد كه چيزي را خوش نداريد و آن براي شما بهتر باشد و شايد كه چيزي را دوست داريد و آن براي شما بدتر باشد ،‌و خدا " صلاح شما را" مي داند و شما نمي دانيد .

217* از تو درباره كارزار كردن در ماه حرام – محرم- مي پرسند ، بگو : كار زار كردن در آن "گناهي" بزرگ است ، ولي بازداشتن مردم از راه خدا و كفر ورزيدن به او و " بازداشتن " از مسجد الحرام و بيرون كردن اهلش از آن نزد خدا بزرگتر است و فتنه " كفر و شرك و بيرون راندن مومنان " از كشتن بزرگتر – بدتر- است .

و "مشركان " پيوسته با شما كارزار مي كنند تا اگر بتوانند شما را از دينتان برگردانند ، و هر كه از شما از دين خود برگردد و كافر بميرد ،‌كارهاي اينها در اين جهان و آن جهان تباه و نابود شود و همينان دوزخيانند و در آن جاودانه اند .

218* همانا كساني كه ايمان آورده اند و كساني كه هجرت كرده و در راه خدا جهاد كرده اند ،‌به مهر و بخشايش خدا اميد دارند ، و خدا آمرزگار و مهربان است .

219* تو را از مي و قمار مي پرسند ،‌بگو : در آنها گناهي است بزرگ و سودهايي براي مردم ، و گناه آن از سودشان بزرگتر است . و از تو مي پرسند ، چه چيز انفاق كنند ؟ بگو : افزون " از نياز" را . بدين گونه خدا آيات را براي شما روشن بيان مي كند ،‌شايد بينديشيد

216. le combat vous a été prescrit alors qu'il vous est désagréable. Or, il se peut que vous ayez de l'aversion pour une chose alors qu'elle vous est un bien. et il se peut que vous aimiez une chose alors qu'elle vous est mauvaise. C'est Allah qui sait, alors que vous ne savez pas.

217. - ils t'interrogent sur le fait de faire la guerre pendant les mois sacrés. - Dis: ‹Y combattre est un péché grave, mais plus grave encore auprès d'Allah est de faire obstacle Au sentier d'Allah, d'être impie envers celui-ci et la Mosquée sacrée, et d'expulser de là ses habitants. l'association est plus grave que le meurtre.› Or, ils ne cesseront de vous combattre jusqu'à, s'ils peuvent, vous détourner de votre religion. et ceux Parmi vous qui adjureront leur religion et mourront infidèles, vaines seront pour eux leurs actions dans la vie immédiate et la vie future. voilà les gens du Feu: ils y demeureront éternellement.

218. Certes, ceux qui ont cru, émigré et lutté dans le sentier d'Allah, Ceux-là espèrent la miséricorde d'Allah. et Allah est Pardonneur et Miséricordieux.

219. - ils t'interrogent sur le vin et les jeux de hasard. Dis: ‹Dans les deux il y a un grand péché et quelques avantages pour les gens; mais dans les deux, le péché est plus grand que l'utilité›. et ils t'interrogent: ‹Que doit-on dépenser (en charité)?› Dis: ‹L'excédent de vos bien.› ainsi, Allah vous explique ses versets afin que vous méditez

عربها چهار ماه از سال (ذوالقعده ،‌ذوالحجه و محرم و رجب ) را نمي جنگند تا آنجا كه اگر كسي قاتل پدرش را در اين ماهها مي ديد معترض او نمي شد. پس از آنكه پيامبر (ص) به مدينه هجرت كرد در سال دوم دو ماه پيش از جن بدر پسر عمه خود عبدالله بن جحش را با هشت نفر از مهاجران فرستاد براي وي فرماني نوشت كه تا دو روز راه نپيمايند آن را نخواند سپس در آن بنگرد و به آن عمل كند . عبدالله پس از دو روز راه پيمايي نامه را گشود و چنين يافت :‌« هرگاه در نامه ام نگريستي ، همچنان رهسپار شو تا در « نخله» ميان مكه و طائف فرود آيي ، آنجا در كمين قريش باش و اخبارشان را بر ما جست و جو كن » . عبدالله با همراهان خود در « نخله» فرود آمد ، و همانجا ماند تا كاروان تجارتي كوچكي با چهار نفر به آنجا رسيد . آن روز كه آخر رجب بود يكي از همراهان عبدالله به طرف يكي از كاروانيان تيري انداخت و او را كشت ، و دو نفر از آنها را اسير گرفتند و يكي هم گريخت . آنگاه كالاي بازرگاني را با دو نفر اسير به مدينه آوردند . رسول خدا گفت : « من كه شما را به جنگ كردن در ماه حرام امر نكرده بودم » و مال و غنيمت اسيران را تصرف نكرد، و زبان مسلمانان به سر عبدالله و همراهانش دراز شد و قريش هم اعتراض كردند كه محمد و يارانش ماه حرام را حلال شمردند و در آن خونريزي كردند و مالهاي مردم را به غارت بردندو مردان را اسير كردند تا آنكه اين دو آيه (217 و 218) نازل شد و خداوند خود پاسخ قريش را داد كه جنگ در ماه حرام بزرگ است وليكن كارهاي قريش كه مردم را از خدا – دين و اسلام- و مسجد الحرام باز ميدارند و اهل آن – پيامبر و مسلمانان مكه – را بيرون مي كنند وفتنه مي انگيزند بزرگتر است . ودر آيه بعد عبدالله و يارانش را اهل ايمان و هجرت و جهاد در راه خدا و اميدوار به رحمت پروردگار آمرزنده و مهربان معرفي كرد.

* در آيه اول :

كلمه كُره به مشقّتى گفته مى شود كه انسان از درون خود احساس كند، مانند ترس از جنگ . و كَره به مشقتى گويند كه از خارج به انسان تحميل شود، مانند حكم اجبارى در آيه ى (اتينا طَوعا او كَرها قالَتا اَتينا طائعين ( به آسمان ها و زمين گفتيم : يا با رغبت بياييد يا با اكراه ، گفتند: ما با رغبت مى آييم .

اكراه از جنگ ، يا به خاطر روحيّه ى رفاه طلبى است ويا به جهت انسان دوستى و رحم به ديگران ويا بخاطر عدم توازن قوا و برترى دشمن است . قرآن مى فرمايد: شما آثار و نتايج جهاد را نمى دانيد و فقط به زيان هاى مادّى و ظاهرى آن توجّه مى كنيد، در حالى كه خداوند از اسرار و آثار امروز وفرداى كارها در ابعاد مختلفش آگاه است .

جنگ با همه ى سختى هايى كه دارد، آثار مثبت و فوايدى نيز دارد. از جمله :

الف : توان رزمى بالا مى رود.

ب : دشمن جسور نمى شود.

ج : روح تعهّد و ايثار در افراد جامعه بوجود مى آيد.

د: قدرت و عزت اسلام و مسلمين در دنيا مطرح مى شود.

ه‍: امدادهاى غيبى سرازير مى گردد.

و: روحيّه ى استمداد از خدا پيدا مى شود.

ز: اجر و پاداش الهى بدست مى آيد.

ح : روحيّه ى ابداع و اختراع و ابتكار بوجود مى آيد.

* در آيه دوم

مراد از كلمه فتنة در آيه ، شرك ، شكنجه ، امتحان وبلوى است .

در تفاسير شيعه وسنى آمده است : رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله شخصى را به نام عبداللّه بن جحش به همراه هشت نفر با نامه اى براى كسب اطلاعات از كفّار و مشركين فرستاد،امّا بعد از ملاقات ، درگيرى پيش آمد و در اين بين رئيس گروه مقابل كشته شد و دو نفر از آنان به اسارت درآمده و اموالشان مصادره گرديد.

اين حادثه در اوّل ماه رجب كه از ماه هاى حرام است  واقع شده بود، در حالى كه اين گروه گمان كرده بودند كه آخر جمادى الثانى است ، نه اوّل رجب . به هر حال اين قتال اشتباهاً در اوّل رجب صورت گرفت و كفّار اين موضوع را دستاويز قرار داده و شايع كردند كه مسلمانان احترام ماه هاى حرام را نگه نمى دارند.

در برابر اين تبليغات دشمنان ، قرآن جواب مى دهد كه گرچه جنگ در ماه حرام واقع شده ، ولى اين قتال به اشتباه از سوى مسلمانان صورت گرفته است ، در حالى كه شما مشركان به عمد مرتكب گناهانى شده ايد كه مجازات آنها به مراتب از قتال در ماه حرام بيشتر است . بنابراين شما با داشتن سابقه ى آن همه جنايت ورسوايى وارتكاب گناهان بزرگ ، نبايد اين عمل اشتباه را دستاويز قرار دهيد.

حبط عمل مرتد در دنيا، به اين است كه از فوائد اسلام محروم مى شود. زيرا كيفر او، جدايى از همسر مسلمان ، محروميّت از ارث ، قطع رابطه با مسلمانان ، خروج از حمايت اسلام و در نهايت قتل است .

و حبط عمل او در آخرت ، محو تمام كارهاى خير اوست . (حبطت اعمالهم فى الدنيا والاخرة (

* در آيه سوم اين گلبرگ

در شاءن نزول اين آيه كه در ادامه آيه پيش ‍ است ، مى خوانيم : مؤ منانى كه هجرت و جهاد كردند، ولى هلال ماه رجب را با ماه جمادى الاخرى اشتباه گرفتند و دست به قتال زدند، ناراحت نباشند. زيرا اشتباهشان مورد عفو است و آنان قصد انجام گناه نداشته اند.

اميد بدون عمل ، آرزويى بيش نيست . چنانكه در آخرين آيه سوره ى كهف مى خوانيم : (من كان يرجوا لقاء ربّه فليعمل عملاً صالحاً و لايُشرك بعبادة ربّه احداً) هركس اميد به لقاى پروردگار و رسيدن به مقام قرب را دارد، پس بايد عمل خالصانه انجام دهد. آرى ، رجاء آن اميدى است كه انسان مقدّمات رسيدن به آنرا فراهم كند.

براى اميدوار بودن به الطاف الهى ، اسلام زمينه هايى را فراهم كرده است :

1 ياءس و نااميدى از گناهان كبيره است .

2 خداوند مى فرمايد: من نزد گمان بنده ى مؤ من هستم ، اگر گمان خوب به من ببرد به او خوبى مى رسانم .

3 انبيا و فرشتگان ، به مؤ منين دعا و براى آنان استغفار مى كنند.

4 پاداش الهى چندين برابر است .

5 راه توبه باز است .

6 گرفتارى هاى مؤ من ، كفّاره ى گناهان او محسوب مى شود.

7 خداوند توبه را قبول كرده و سيّئات را به حسنات مبّدل مى سازد.

* و در آيه آخر اين گلبرگ داريم

كلمه اثم به گفته ى راغب در مفردات ، به كارى گويند كه انسان را در انجام كارهاى خير كُند و سست كند.

سؤ ال اوّلِ مردم درباره ى حكم خمر و ميسر است . كلمه خمربه معناى پوشش است و لذا به پارچه اى كه زنان سرِ خود را با آن پوشانده و مراعات حجاب مى كنند، خمارمى گويند. از آنجا كه شراب ، قدرت تشخيص را از عقل گرفته و در واقع آن را مى پوشاند، به آن خمرمى گويند.

همچنين كلمه ى (مَيسر) از يسر به معناى آسان است . گويا در قمار، طرفين مى خواهند مال همديگر را به آسانى بربايند.

اين آيه در پاسخ پرسش آنها مى فرمايد: شرابخوارى و قماربازى ، گناهان بزرگى هستند، گرچه ممكن است منافعى داشته باشند. چنانكه عده اى از راه كشت انگور يا شراب فروشى و گروه هايى با داير كردن قمارخانه ، ثروتى بدست مى آورند. در كتاب هاى علمى وتربيتى ، آثار وعوارض منفى شراب و قمار به تفصيل بازگو شده است .

در اينجا فهرستى از آنچه در تفسيرنمونه در باب زيان هاى شراب وقمار آمده است ، مى آوريم:

1 كوتاه شدن عمر.

2 عوارض منفى در كودكان . مخصوصاً اگر آميزشى در حال مستى صورت گيرد.

3 گسترش فساد اخلاقى و بالا رفتن آمار جنايات از قبيل : سرقت ، ضرب و جرح ، جرائم نسى و افزايش خطرات و حوادث رانندگى . از يكى از دانشمندان نقل شده است كه اگر دولت ها نيمى از شراب فروشى ها را ببندند، ما نيمى از بيمارستان ها و تيمارستان ها را مى بنديم .

قمار نيز از جمله عوامل هيجان ، بيمارى هاى عصبى ، سكته هاى مغزى و قلبى ، بالا رفتن ضربان قلب ، بى اشتهايى ، و رنگ پريدگى و ... است . همچنان كه بررسى كنندگان ، سى درصد آمار جنايات را مرتبط با قمار دانسته اند. در ضمن قمار، در شكوفايى اقتصادى نقش تخريبى داشته و نشاط كار مفيد را از بين مى برد. در بعضى از كشورهاى غير اسلامى نيز در سال هايى قمار را ممنوع و غير قانونى اعلام كرده اند. مثلاً انگلستان در سال 1853، شوروى در سال 1854 و آلمان در سال 1873 قمار را ممنوع اعلام كردند.

سؤ ال دوّمِ مردم درباره ى انفاق است كه مى پرسند چه چيزى را انفاق كنند؟ آيه در جواب مى فرمايد: عفو را! عفو در لغت علاوه بر گذشت و آمرزش به معناى حدّ وسط، مقدار اضافى ، و بهترين قسمت مال آمده است و هر يك از اين معانى نيز با آيه سازگار است و ممكن است مراد از عفو، همه ى اين معانى باشد. يعنى اگر خواستيد انفاق كنيد، هم مراعات اعتدال را نموده و همه ى اموالتان را يكجا انفاق نكنيد تا خود نيازمند نشويد و هم در موقع انفاق ، از بهترين اموال خود بدهيد. چنانكه قرآن در جاى ديگر مى فرمايد: (لن تنالوا البرّ حتّى تنفقوا ممّا تحبّون ( به نيكى نمى رسيد مگر از آنچه دوست داريد انفاق كنيد.

در تفاسير آمده است كه تحريم شراب به صورت تدريجى بوده است . زيرا اعراب ، گرفتار شراب بودند و لذا آيات ، به تدريج آنها را آماده پذيرش تحريم نمود. ابتدا اين آيه نازل شد: (تتّخذون منه سكرا و رزقا حسنا) از انگور، هم نوشابه ى مست كننده و هم رزق نيكو بدست مى آيد. يعنى شراب ، رزق حسن نيست . بعد اين آيه نازل شد: (فيهما اِثم كبير و منافع للناس و اِثمهما اكبر) ضرر شراب و قمار براى مردم ، بيشتر از منفعت آنهاست . و سپس اين آيه نازل شد: (لاتقربوا الصلوة و انتم سُكارى ) به هنگام نماز نبايد مست باشيد. و در خاتمه حرمت دائمى و علنى بيان شد؛ (انّما الخمر و الميسر... رجس من عمل الشيطان ) شراب و قمار... نجس و از اعمال شيطان هستند.

سَلْ بَنِي إِسْرَائِيلَ كَمْ آتَيْنَاهُمْ مِنْ آيَةٍ بَيِّنَةٍ وَمَنْ يُبَدِّلْ نِعْمَةَ اللَّهِ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَتْهُ فَإِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ (٢١١)

زُيِّنَ لِلَّذِينَ كَفَرُوا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا وَيَسْخَرُونَ مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ اتَّقَوْا فَوْقَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَاللَّهُ يَرْزُقُ مَنْ يَشَاءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ (٢١٢)

كَانَ النَّاسُ أُمَّةً وَاحِدَةً فَبَعَثَ اللَّهُ النَّبِيِّينَ مُبَشِّرِينَ وَمُنْذِرِينَ وَأَنْزَلَ مَعَهُمُ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ لِيَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ فِيمَا اخْتَلَفُوا فِيهِ وَمَا اخْتَلَفَ فِيهِ إِلا الَّذِينَ أُوتُوهُ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَتْهُمُ الْبَيِّنَاتُ بَغْيًا بَيْنَهُمْ فَهَدَى اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا لِمَا اخْتَلَفُوا فِيهِ مِنَ الْحَقِّ بِإِذْنِهِ وَاللَّهُ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ (٢١٣)

أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَلَمَّا يَأْتِكُمْ مَثَلُ الَّذِينَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ مَسَّتْهُمُ الْبَأْسَاءُ وَالضَّرَّاءُ وَزُلْزِلُوا حَتَّى يَقُولَ الرَّسُولُ وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ مَتَى نَصْرُ اللَّهِ أَلا إِنَّ نَصْرَ اللَّهِ قَرِيبٌ (٢١٤)

يَسْأَلُونَكَ مَاذَا يُنْفِقُونَ قُلْ مَا أَنْفَقْتُمْ مِنْ خَيْرٍ فَلِلْوَالِدَيْنِ وَالأقْرَبِينَ وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ وَمَا تَفْعَلُوا مِنْ خَيْرٍ فَإِنَّ اللَّهَ بِهِ عَلِيمٌ (٢١٥)

211. ask the Children of Israel How many Clear (Signs) we have sent them. but if any one, after Allah.s favour has come to him, substitutes (something else), Allah is strict In punishment.

212. the life of This world is alluring to those who reject Faith, and They scoff at those who believe. but the righteous will be above them on the Day of Resurrection; for Allah bestows His abundance without measure on whom He will.

213. Mankind was one single nation, and Allah sent Messengers with glad tidings and warnings; and with them He sent the Book In truth, to judge between people In matters wherein They differed; but the people of the Book, after the Clear Signs came to them, did not differ among themselves, except through selfish contumacy. Allah by His Grace guided the believers to the truth, concerning that wherein They differed. for Allah guided whom He will to a path that is straight.

214. or do ye think that ye shall enter the Garden (of bliss) without such (trials) As came to those who passed away before you? They encountered suffering and adversity, and were so shaken In spirit that Even the Messenger and those of Faith who were with Him cried: "When (will come) the help of Allah." Ah! Verily, the help of Allah is (always) near!

215. They ask Thee what They should spend (in charity). say: whatever ye spend that is good, is for parents and kindred and orphans and those In Want and for wayfarers. and whatever ye do that is good, -(Allah) knoweth it well.

211* از فرزندان اسرائيل – يعقوب – بپرس كه چند از نشانه هاي روشن به آنان داديم ، و هر كه نعمت خدا را پس از آنكه به او رسيد دگرگون سازد ، پس "بداند كه" خدا سخت كيفر است .

212* براي كساني كه كافر شدند زندگي دنيا آرايش يافته است و مومنان را ريشخند مي كنند،‌و كساني كه پرهيزگارند روز رستاخيز از آنان بالاترند و خداوند هز كه را خواهد بي شما روزي مي دهد.

213* مردم همه يك گروه – يكسان و بر يك راه و روش و آيين – بودند ، " سپس اختلاف كردند " پس خدا پيامبران را بر انگيخت نويد دهنده و بيم كننده ،‌و با ايشان كتاب فرو فرستاد براستي و درستي ، تا ميان مردم در آنچه اختلاف كردند حكم كند ،‌و در آن اختلاف نكردند مگر همان كسان كه آن ( كتاب ) بديشان داده شده بود ، پس از حجت هاي روشني كه به آنان رسيد ، به سبب بدخواهي و ستمي كه در ميانشان بود، پس خداوند به خواست خود آنان را كه ايمان داشتند به آن حقي كه در آن اختلاف كردند راه نمود و خدا هر كه را خواهد به راه راست راه مي نمايد.

214* آيا پنداشته ايد كه به بهشت مي رويد وحال آنكه هنوز داستان آنان – خبر دردها و رنجهاي آنها- كه پيش از شما گذشتند به شما نرسيده است ؟! آنان را سختي و رنج و ياري خدا كي خواهد رسيد ؟ آگاه باشيد كه ياري خدا نزديك است .

215* از تو مي پرسند چه چيز انفاق كنند ؟ بگو : آنچه از مال انفاق مي كنيد براي پدر و مادر و خويشان و يتيمان و نيازمندان درمانده و در راه ماندگان باشد ، و هر كار نيكي كه كنيد خدا به آن داناست.

211. demande aux enfants d'Israël combien de miracles évidents nous leur avons apportés! Or, quiconque altère le bienfait d'Allah après qu'il Lui soit parvenu... Alors, Allah vraiment est dur en punition.

212. on a enjolivé la vie présente à ceux qui ne croient pas, et ils se moquent de ceux qui croient. mais les pieux seront au-dessus d'eux, Au Jour de la Résurrection. et Allah Accorde ses bienfaits à qui il veut, sans compter.

213. les gens formaient (à l'origine) une seule communauté (croyante). puis, (après leurs divergences,) Allah envoya des prophètes comme annonciateurs et avertisseurs; et il fit descendre avec eux le Livre contenant la vérité, pour régler Parmi les gens leurs divergences. Mais, ce sont Ceux-là mêmes à qui il avait été apporté, qui se mirent à en disputer, après que les preuves leur furent venues, par esprit de rivalité! puis Allah, de par Sa grâce, guida ceux qui crurent vers cette vérité sur laquelle les autres disputaient. et Allah guide qui il veut vers le chemin droit.

214. Pensez-vous entrer Au Paradis alors que vous n'avez pas encore subi des épreuves semblables à celles que subirent ceux qui vécurent avant vous? misère et maladie les avaient touchés; et ils furent secoués jusqu'à ce que le Messager, et avec Lui, ceux qui avaient cru, se fussent écriés: ‹Quand viendra le secours d'Allah?› - Quoi! le secours d'Allah est sûrement proche.

215. ils t'interrogent: ‹Qu'est-ce qu'on doit dépenser?› - Dis: ‹Ce que vous dépensez de bien devrait être pour les pères et mère, les proches, les orphelins, les pauvres et les voyageurs indigents. et Tout ce que vous faites de bien, vraiment Allah le sait›.

به گفته روايات ، نزديك ترين تاريخ به مسلمانان در پيش آمدن حوادثِ گوناگون ، تاريخ بنى اسرائيل است . خداوند به آنان ، رهبرى همچون موسى و معجزات و الطاف خويش را مرحمت فرمود و آنان را از اسارت فرعون نجات داد. براى اداره زندگى آنان ، قوانين آسمانى فرستاد و به لحاظ مادّى نيز زندگى خوبى براى آنان تاءمين كرد. امّا كفران و تبديل نعمت ها از سوى آنان به حدّى رسيد كه به جاى هارون ، پيروى سامرى كردند و به جاى خداپرستى به گوساله پرستى روى آوردند

از سنّت هاى ثابت الهى آن است كه هر قوم و ملّتى ، اعمّ از مسلمانان و غير مسلمان ، اگر نعمت هاى الهى را تبديل و تغيير دهند، دچار قهر الهى خواهند شد. چنانكه امروزه دنياى پيشرفته به جاى بهره گيرى مفيد از تكنولوژى وصنعت ، دنيا را به آتش و فساد كشانده است .

* در دومين آيه خداوند مي فرمايد اي كفّار به زرق و برق دنيا، سرگرم ومست نشويد و مؤ منان را مسخره نكنيد. زيرا قيامتى هست كه صحنه ها عوض مى شوند. و هم موجب تسلاّى خاطر مؤ منان مى باشد كه با تمسخر كافران ، سست نشوند و به آينده اميدوار باشند.

* و در آيه سوم آنچه از اين آيه استفاده مى شود اين است كه مردم در ابتدا زندگى ساده و بسيطى داشتند، ولى كم كم در اثر كثرت افراد و ازدياد سليقه ها، اختلافات و درگيرى ها پيش ‍ آمد. در برخى از روايات ، اين زمان به دوران قبل از حضرت نوح عليه السّلام تطبيق شده كه در آن زمان ، مردم زندگى ساده و محدودى داشته و در بى خبرى به سر مى بردند. سپس ‍ افراد بر سر بهره گيرى از منابع طبيعى و اينكه هركسى مى خواست ديگرى را به استخدام خود درآورده و از منافع او بهره ببرد، اختلاف كرده و جوامع و طبقات پيش آمد. لازمه ى زندگى اجتماعى ، وجود قانون محكم و عادلانه اى است كه بتواند اختلافات را حل نمايد، خداوند پيامبران را براى حل اختلافات و رفع درگيرى ها، مبعوث نمود و كتاب هاى آسمانى را نازل نمود، ولى گروهى آگاهانه و از سر لجاجت ، در برابر انذار و تبشير پيامبران مقاومت كرده و خود بوجود آورنده ى اختلافات ديگرى نيز شدند. امّا خداوند با لطف خويش افرادى كه مستعد و پذيراى هدايت بودند، هدايت نمود و آنهايى كه در اثر حسادت و يا ظلم مقابله مى كردند، به حال خود رها كرد تا كيفر خود را ببينند.

انتقاد قرآن ، از اختلاف لجوجانه اى است كه انسان حاضر به پذيرش داورى انبيا و قانون خداوند نباشد وگرنه اختلافى كه عاقبت تسليم عدالت شود، اشكالى ندارد. همچون اختلاف دو كفّه ى ترازو كه در حركت هاى متضادّ خود، دنبال رسيدن به عدالت هستند( فهدى اللّه ... لما اختلفوا فيه)

* در چهارمين آيه از اين گلبرگ "باءساء" سختى هايى است كه از خارج به انسان تحميل مى شود، مثل جنگ و سرقت . و"ضرّاء"  سختى هاى درونى است ، مانند بيمارى ، زخم وجراحت .

اين آيه يادآور تحمل سختى از سوى مؤ منان گذشته و هشدار و تسلاّيى براى مسلمانان است . حوادث سخت ، آزمايش الهى است و مشكلاتى همچون حوادث تلخِ مالى و جانى همه براى ساخته شدن انسان هاست .

هر بلايى را عطايى با وى است هر كدورت را صفايى در پى است در هر رنجى ، گنجى معتبر خار ديدى ، چشم بگشا گل نگر.

در روايتى از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله مى خوانيم : بهشت با سختى ها پيچيده شده است . و در روايت ديگرى آمده : براى مؤ منان گرفتار در دنيا، چنان پاداشى است كه ديگران مى گويند: اى كاش اين سختى ها با سختى بيشترى براى ما بود. آرى ، مشكلات ، عامل رشد و قرب و راه ورود به بهشت است .

نابرده رنج ، گنج ميسّر نمى شود مزد آن گرفت جان برادر كه كار كرد

تاءخير استجابت دعا، مايه ى ترديد نشود. خداوند بارها وعده داده است كه (انّهم لهم المنصورون) انبيا و بندگان ما حتماً يارى مى شوند. و (كتب اللّه لاغلبنّ انا ورسلى ) خداوند نوشته است كه من و فرستادگانم پيروز هستيم . به هر حال خداوند وعده ى پيروزى داده و ممكن است به دلائلى اين وعده ها به تاءخير بيافتد، لكن اين تاءخير نبايد سبب ترديد شود.

* و در پنجمين آيه در اين آيه دو بار كلمه  "خير" بكار رفته است : يكى انفاق خير؛ (انفقتم من خير) وديگرى كار خير؛ (تفعلوا من خير) تا بگويد افراد بى پول نيز مى توانند با عمل و كار خود، به خير برسند.

در حديث مى خوانيم : " لاصدقة و ذو رحم محتاج " در صورت نيازمندى بستگان ، نوبت صدقه به ديگران نمى رسد.

در انفاق ، رعايت اهمّ و مهمّ، اطلاع كامل و موازين عاطفى مورد نظر است .

انفاق پنج گونه است :

1 انفاق واجب . مانند زكات ، خمس ، كفّارات ، فديه ونفقه زندگى كه برعهده مرد است .

2 انفاق مستحبّ. مانند كمك به مستمندان ، يتيمان و هديه به دوستان .

3 انفاق حرام . مانند انفاق با مال غصبى يا در راه گناه .

4 انفاق مكروه . مانند انفاق به ديگران با وجود مستحقّ در خويشاوندان .

5 انفاق مباح . مانند انفاق به ديگران براى توسعه زندگى . زيرا انفاق براى رفع فقر، واجب يا مستحبّ است .